UA-109963851-1
Behoud van het Delfshavens erfgoed
Een uniek stukje Rotterdamse historie

De Abrikoos, Aelbrechtskolk 51, bouwdatum 1952

Als laatste bestemming was in dit pand horecaonderneming De Abrikoos gehuisvest. Het is een laag en zeer diep pand dat begint aan de Aelbrechtskolk en uitkomt op een afgesloten binnenplaats aan de Schans.

Aanvankelijk was dit de werkplaats van Machinefabriek Cupedo aan de Aelbrechtskolk 45, twee huizen verderop. De historische waarde van het pand als Delfshavens erfgoed is betwistbaar. Voor bewoners van Historisch Delfshaven blijkt het emotionele waarde te hebben. De vertrouwde witte gevel draagt voor hen bij aan het aanzicht van de westzijde van de Aelbrechtskolk, welke in 1996 als Historisch Stadsgezicht is aangewezen.

Aanloop en Actie

Om zijn ongerustheid te uitten, heeft een van de bewoners in mei 2017 enkele posters opgeplakt op de ramen van de Abrikoos. Om te voorkomen dat het een anonieme proclamatie zou worden, zonder de mogelijkheid om te reageren, heeft de stichting Genootschap Historisch Delfs Haven hieraan incidenteel toestemming verleend tot het gebruik van haar logo. 

Aelbrechtskolk 51



Het Historisch Genootschap Delfs Haven is nadrukkelijk geen actiegroep, maar soms is ingetogenheid niet de beste keuze.
Er ontstond al snel enige ophef onder lokale bewoners en bezoekers en vooral onder de gemeentelijke aanstichters van dit "onheil". Zij waren na hun overduidelijke nalatigheid in communicatie niet gelukkig met dit onverwachte burgerinitiatief.
Het Genootschap werd daarom uitgenodigd voor een informeel gesprek door de projectleider van het plan de heer R. van vliet en de gebiedsmanager Delfshaven de heer A. Baas. Hij deed hierbij een terloopse mededeling dat het pand was aangekocht door de gemeente omdat "de gelegenheid zich voordeed en men er in de toekomst waarschijnlijk wel iets mee wilde doen", doelend op de plannen voor het Schans-Watergeus gebied.
De aangevoerde reden voor het geen ruchtbaarheid geven aan de koop was dat men wilde voorkomen dat de prijs zou worden opgedreven.
Het Genootschap heeft tijdens dit gesprek het verzoek gedaan om omwonenden en betrokkenen uit te nodigen voor een informatiebijeenkomst.

Gemeentelijke plannen

Een voorlichtingsavond over de plannen werd aanvankelijk aangekondigd als handelend over de straat Schans m.b.t. overlast en huisvuil, waarvoor alleen bewoners uit de wijk Bospolder-Tussendijken waren uitgenodigd. Echter, twee dagen voor aanvang blijkt het ineens ook te gaan over de gemeentelijke plannen met de Abrikoos, en nu onder leiding van managers van de gebiedscommissie. Kortom, er werd hier nu een kwestie behandeld met een veel breder belang. Opvallend: slechts enkele bewoners rond het pand Abrikoos kregen 2 dagen van te voren een uitnodiging per brief. Men hoopte blijkbaar niet op grote aanloop vanuit Historisch Delfshaven. Een van de leden van Genootschap Historisch Delfs Haven heeft deze groep (op persoonlijke titel) via het buurtplatform nextdoor opgeroepen om vooral wel te komen. Dit gebeurde ook daadwerkelijk.

Onderzoek
Na uitvoerig speurwerk bleek dat het perceel van de Abrikoos was opgenomen in een uitgebreid plan waarin wordt verteld dat men de huizen in de Schans wil opknappen middels woningcorporatie Havensteder, dan wel wil verkopen als "kluswoning". Het doel is gentrificatie van de wijk Bospolder-Tussendijken en hiermee een andere doelgroep te trekken naar dit gebied.
De informatie over dit groots opgezette plan was overigens niet op www.rotterdam.nl te vinden bij het onderdeel over de wijk Historisch Delfshaven, maar tegen de verwachting in bij de plannen voor Bospolder-Tussendijken, een aangrenzende wijk.
Om de nu luxere, duurdere panden in dit geheel vernieuwde en opgewaardeerde deel van de wijk te kunnen verkopen, ontstond het plan om de Schans via de Aelbrechtskolk 51 door te breken en om deze door middel van een nieuwe verbinding te koppelen aan de tot nog toe authentieke historische beleving rond de Kolk. Hierbij wordt tot op heden geen rekening gehouden met het beschermd stadsgezicht en zijn er al meer dan genoeg stegen en wegen (6 maar liefst, waarvan 4 direct naar de Schans) tussen de Kolk/Voorhaven en de aangrenzende wijk. Wat de bereikbaarheid betreft is de waarde van het plan tot doorbraak nihil.

Twee folders waaruit blijkt dat Historisch Delfshaven is opgenomen in de plannen voor Bospolder-Tussendijken:

Schans Watergeusgebied 2014

Uitvoeringsprogramma 2016-2018 Delfshaven

Historische verbinding Schans Aelbrechtskolk?
In een gemeentelijk schrijven stelt de voorzitter van de gebiedscommissie: "Het is een van de voormalige verbindingen tussen de Schans en de Aelbrechtskolk die in de loop van de tijd is gedicht met een gebouw".
Het was inderdaad een van de “verbindingen”, maar niet voor menselijk verkeer.
Op deze locatie was ooit de Rietmakerssteeg. Een steegje met een vrij normale breedte aan de kant van de Schans. Die steeg liep echter dood op de huizen aan de kolk die de doorgang nagenoeg afsloot. Er was slechts een smalle 30 à 40 cm brede tussenruimte die hoogstwaarschijnlijk de functie had van hemelwaterafvoer vanaf de hoger gelegen Schans naar de Kolk. Deze huizen dateerden namelijk van voor de aanleg van het ondergrondse rioolstelsel.

Aelbrechtskolk 51 voor en achter plm. 1950

Voorzijde originele klokgevel. Rechts een smalle steeg voor waterafvoer. Vanuit de Schans de Rietmakerssteeg.



Ter illustratie drie foto's van het steegje. De linker foto vanaf de Kolk, met het sterk voorover hellende en vervallen klokgevel-pandje, d.d. ca 1950. Die werd kort daarna afgebroken en vervangen door het huidige pand, bekend als 'de Abrikoos'. Tussen dat pand en het pand ernaast is een smalle opening waarneembaar. De middelste foto met de jongedame voor de smalle deuropening is van rond 1900. Aan het pand met de klokgevel zat toen nog een etalagekast als uitbouw. De rechterfoto is uit 1930 en is genomen vanuit de Schansstraat. Ook hier is aan het einde van de steeg een nauwe opening te zien.

Email van het genootschap aan "de Rotterdamse coalitie" d.d. 04 juli 2017.

Inmiddels heeft het Genootschap een tweede gesprek gehad met de afgevaardigde van de gebiedscommissie Delfshaven en Projectleider waarin men nog steeds niet duidelijk kon aangeven wat de voordelen voor het Historisch Delfshaven zijn, anders dan de voordelen m.b.t. de gentrificatie van de wijk Bospolder-Tussendijken en heeft men aangegeven dat hoe dan ook de doorgang er komt.

Reactie van gebiedscommissie d.d. 7 september 2017.

Onderstaande fotobewerking toont de door de gemeente Rotterdam beoogde doorgang en het effect ervan op het historische stadsgezicht in dit deel van de Aelbrechtskolk.

Aelbrechtskolk 51 als doorgang

Artikel in het NRC  op 6 oktober 2017 m.b.t. de Abrikoos. (Pand in Delfshaven zet burgers tegen elkaar op)

Bijeenkomst 25 oktober

Een buurt bijeenkomst over de doorgang die niemand wenst in Historisch Delfshaven. De opkomst was groter dan verwacht. Het verslag bijeenkomst en brainstorm coöperatieve gebiedsontwikkeling.

Historisch Delfshaven vormt een eenheid met een herkenbaar eigen karakter binnen het stedelijke gebied van Rotterdam en kenmerkend voor de opbouw van Delfshaven zijn de langgerekte gesloten bouwblokken. Veel bewoners van Delfshaven zijn bijeengekomen om dit karakteristieke deel van Rotterdam bewaard te houden. De cruciale vraag: 'Wat heeft Historisch Delfshaven nu precies aan deze doorgang?' en 'Wie wil men met wie verbinden?' werd niet beantwoord.

Op de notulen hebben wij wel gereageerd gezien het feit dat onderstaande stemming niet was opgenomen in de notulen en juist een heel goed beeld gaf van de voorkeur van de aanwezigen v.w.b. de doorgang.

  1. een doorgang wensen tussen Schans/Aelbrechtskolk;
  2. laten staan zoals het is en opknappen;
  3. afbreken en iets nieuws ervoor terugzetten met een historisch aangezicht.

Als bestuur van het Genootschap zullen wij er dan ook alles aan doen om de plannen voor sloop van het pand uit te stellen en/of een halt toe te roepen en ervoor te zorgen dat het Historisch Stadsgezicht niet zal worden aangetast. Wij hebben daarom een beroep ingediend op de Wet Openbaarheid Bestuur om daarmee alle overwegingen van het gemeentebestuur boven water te krijgen. Op deze brief hebben wij inmiddels een bevestiging van ontvangst gekregen.

Een volgende bijeenkomst was gepland op 22 november as., deze is inmiddels door de gebiedscommissie uitgesteld.

 

Artikel in de havenloods ingezonden op vr 27 oktober 2017 met betrekking tot de Abrikoos. (Olga brainstormt mee over de toekomst van historisch Delfshaven)