Genootschap Historisch Delfs Haven

HOME | NIEUWS | ORGANISATIE | ERFGOED | PROJECTEN | SPONSORING | CONTACT | LINKS

DISCUSSIESTUK


Waarheen met Historisch Delfs Haven? Een discussiestuk!

Aanleiding

Sinds het voorjaar van 2017 is het Genootschap Historisch Delfs Haven actief. We hebben meegedaan aan evenementen in onze buurt en hebben deze ook zelf georganiseerd.

We hebben heel veel gepraat met onze buurtgenoten, met de ondernemers maar ook met bezoekers van Delfshaven. We werden geconfronteerd met de plannen voor de gebiedsontwikkeling in en rondom Delfshaven en Bospolder, met name rondom de mogelijke sloop (of herbestemming) van het voormalige restaurant de Abrikoos. Daarover hebben we meerdere keren contact gehad met medewerkers van de gemeente, bewoners, belanghebbenden en bezitters van panden in de directe omgeving.
Voor het Genootschap was alles bij elkaar een aanleiding om na te denken over hoe Historisch Delfshaven eruit zou kunnen zien op de iets langere termijn, dus over ongeveer 10 of 15 jaar.
Daarover gaat het nu volgende verhaal, niet als ons definitieve standpunt maar als startpunt voor een discussie met iedereen die zich betrokken voelt bij Historisch Delfshaven en vooruit wil met Historisch Delfshaven.

Inleiding

In deze notitie willen we niet ingaan op wat er in het verleden allemaal niet goed is gegaan, we willen vooruitkijken, en met constructieve ideeën onze potentiële partners overtuigen mee te doen. Want er staat nogal het een en ander te gebeuren in de omgeving van Delfshaven.

Zo zal het Schiehavengebied (nu Croon Wolter & Dros) worden volgebouwd, wordt het M4H-gebied verder ontwikkeld en worden de laatste stukjes groen aan de Hudsonstraat volgebouwd. Een gegeven is dat er in de directe omgeving duizenden woningen bijkomen. Historisch Delfshaven ligt straks dus nagenoeg helemaal ingeklemd in stedelijk gebied. Een klein dorpje dat moedig verzet wil blijven bieden om het eigen karakter te behouden.
Dat is dus de urgentie van deze notitie: wachten we af of praten we mee om te proberen greep te houden op deze ontwikkelingen?
In deze notitie wordt niet ingegaan op de actuele situatie rondom de Abrikoos omdat we er vooralsnog van uitgaan dat deze kwestie wordt opgelost binnen het kader van het beschermde stadsgezicht en de richtlijnen van het gemeentelijke welstandsbeleid.
Het eigen karakter

Uit de door de gemeente Rotterdam vastgestelde Welstandsnota:

“Historisch Delfshaven is het enige samenhangende stadsdeel in Rotterdam van vóór de 19e eeuw. Het gebied heeft een historisch en kleinschalig karakter dat uniek is in Rotterdam. Belangrijke ruimtelijke kwaliteiten zijn het goed herkenbare historische haven- en watersysteem (met inbegrip van de kademuren) en de vele historische panden uit de 17e, 18e en 19e eeuw.
In 1969 is de wijk op grond van de Monumentenwet aangewezen als beschermd stadsgezicht. Daarnaast is een aanzienlijk deel van de bebouwing in Historisch Delfshaven aangemerkt als rijks- of gemeentelijk monument.”
Vervolgens verbindt de welstandsnota een aantal eisen en voorwaarden aan de handhaving van de beeldbepalende kenmerken van de wijk. Het is jammer dat bij de nieuwbouw aan de zuidkant van Voor- en Achterhaven van eind vorige eeuw geen rekening is gehouden met die eisen en voorwaarden. Bij verdere bouw- en renovatieactiviteiten is dat, mede door de inzet van verontruste bewoners, nadrukkelijk wel gebeurd.

Wat vinden de gebruikers: bewoners, ondernemers, bezoekers? Dat is natuurlijk subjectief maar in zijn algemeenheid geldt dat voor bewoners het intieme en dorpse karakter, zo pal naast de dynamiek van de stad (Schiedamseweg, Nieuwe Binnenweg), hoog scoort.
Voor de in Historisch Delfshaven gevestigde ondernemers zal het plaatje anders, op zijn allerminst gevarieerder liggen. Sommige ondernemers (horeca, maar ook sommige winkelbranches) hebben belang bij aanloop van toevallige passanten. Andere ondernemers zijn meer afhankelijk van gerichte bezoekers, voor hen hebben passanten geen meerwaarde. Weer anderen hebben helemaal geen belang bij aanloop, zij hebben alleen een goede werkruimte nodig. In zijn algemeenheid wordt Delfshaven wel gezien als een inspirerende omgeving. Niemand lijkt uit te zien naar “Amsterdamse” toestanden.
Ook bezoekers en toeristen komen voor de rust, het pittoreske, en ook voor een stukje historie (Pelgrimvaderskerk, 19e -eeuwse en oudere bouw, het beeld van wat ooit een zeehaven was). Toch lijkt de verblijfsduur van bezoekers doorgaans kort: een rondje langs de kolk en een stukje haven, een paar foto’s en weer terug. Tenzij het mooi weer is, dan geven de terrassen, maar ook de kademuren en de pontons een levendig beeld. Potentie is er dus wel degelijk.
Delfshaven heeft in het beleid van Rotterdam Partners op dit moment geen prioriteit.
Verbeterpunten

Het is zeker niet zo dat er niets positiefs gebeurt in Historisch Delfshaven. Recent is het Weeshuis gerestaureerd, het Zakkendragershuisje is weer in gebruik genomen, het VOC-pand wordt nieuw leven ingeblazen, de Distilleerketel gaat straks weer draaien. Het brugwachtershuisje bij de Lage Erfbrug krijgt weer een functie. Meerdere eigenaren-bewoners-gebruikers hebben het opknappen van hun panden en het inrichten van bedrijven en bedrijfjes ter hand genomen. Maar er kan veel meer.

Het is nu aantrekkelijk om een aantal verbeterpunten op te sommen en dan de makkelijkst uitvoerbare direct ter hand te nemen. Om dan na een half jaar te constateren dat het niet werkt.
Om een voorbeeld te noemen: duidelijker en frequenter openingstijden van de winkels, bedrijven, horeca. Een dergelijke maatregel, hoe sympathiek ook, levert voor de ondernemers onvoldoende rendement op als er niet tegelijkertijd gezorgd wordt voor een grotere toeloop van bezoekers. Noodzakelijk is een bredere aanpak waarbij een aantal maatregelen in samenhang uitgevoerd wordt. Dat behoeft niet allemaal op een en hetzelfde moment maar wel in een duidelijke planning, waaraan perspectief ontleend kan worden.

Puntsgewijs:

  1. Vergroting van het aanbod aan interessante objecten;
  2. Vergroting van de bereikbaarheid van Historisch Delfshaven;
  3. Het fysiek betrekken bij Historisch Delfshaven van de kop van de Mathenesserdijk;
  4. Gerichte acquisitie van ambachtelijke bedrijven in Delfshaven;
  5. Meer diversiteit in de horeca in en rondom Historisch Delfshaven;
  6. Duidelijker en frequenter openingstijden van de bedrijven.

1 Vergroting van het aanbod aan interessante objecten

Bij de vergroting van het aanbod aan interessante objecten moet natuurlijk als eerste genoemd worden de Dubbelde Palmboom. Het was een ramp voor Delfshaven maar eigenlijk voor heel Rotterdam dat het historisch museum aldaar gesloten werd. Het huidige museum Rotterdam mag nauwelijks als alternatief daarvoor beschouwd worden.

Onlangs nog heeft het Genootschap Historisch Delfs Haven de suggestie gedaan om, tijdens de verbouwing van Boymans, de Dubbelde Palmboom tijdelijk in te zetten als dependance voor de keramiekverzameling. Maar natuurlijk moet er dan direct nagedacht worden over de invulling van het pand voor de periode daarna. Wat ons betreft: wederom een historisch museum, eventueel gezamenlijk met de gemeente Delft gezien de gemeenschappelijke geschiedenis van Delft en Delfshaven en eventueel een Oudheidskamer t.b.v. het Genootschap.

Het zou een goede zaak zijn als de twee oude molenstompen, de Graankorrel aan de Noordschans en het Vertrouwen aan de Schans, een nieuw leven ingeblazen wordt. Er zijn ideeën voor maar om de een of andere reden komt het gesprek hierover tussen betrokken partijen niet tot stand. Wij zullen in ieder geval ons uiterste best doen een dergelijk gesprek tot stand te brengen.

Een ingrijpende maar mogelijk wel noodzakelijke is de verplaatsing van de werf/museum de Delft, nu nog aan de Schiehaven, naar de Middenkous, tegenover de Achterhaven. De Delft moet op termijn weg in verband met de ontwikkeling van het Schiehaventerrein. Dit brengt de Delft en Historisch Delfshaven dichter bij elkaar, wat voor synergetische effecten kan opleveren.

2 Vergroting van de bereikbaarheid van Historisch Delfshaven

Gebied historisch Delfshaven
Dit heeft een rechtstreekse link met voornoemde punten, veel genoemd probleem is namelijk de parkeergelegenheid. Nu moeten wij als Historisch Delfshaven niet het stedelijke parkeerprobleem willen oplossen maar enige voorzieningen op een toeristische “highlight” zijn toch wel op hun plaats, al was het alleen maar voor dagjesmensen die met een touringcar aankomen. Op dit moment parkeren bussen (plek voor één bus, maximaal één uur!) op de Havenstraat naast de Lage Erfbrug.
Als we het bezoekersaanbod verbreden met de Delft aan de Middenkous en met de Molenstompen ontstaat er een wandelroute van de zuidpunt van Historisch Delfshaven tot de Noordschans. Bussen zouden kunnen parkeren op het parkeerterreintje achter het gemaal aan de Middenkous. Dit betekent wel dat enige investeringen plaats moeten vinden in verlichting en eventueel cameratoezicht, het beeld rondom deze parkeerplaats doet namelijk niet veilig aan.
Alternatief voor parkeren is aan de zuidzijde van de Westzeedijk, tegenover de beoogde plaats van de Delft. Het zou dan heel mooi zijn een voetgangersbrug aan te leggen van de Westzeedijk naar de punt van de Lelyboskade. Niet alleen een fotogeniek punt maar ook een betere verbinding van de aanlegplaats van de Watertaxi en de tramhalte Schiemond naar de Delft en Historisch Delfshaven.

Van de noordkant wordt Historisch Delfshaven vooral bereikt met het openbaar vervoer (metro en tram). Als je op dit moment uit de tram of de metro stapt belandt je in een opslagplaats van fietsen in uiteenlopende staat van ontbinding, er staan ook goede fietsen tussen, maar het oogt vaak als een uitdragerij van oud ijzer. Er moeten heel duidelijke verwijzingen komen richting historisch Delfshaven en de bezienswaardigheden aldaar. Eigenlijk al vanaf de perrons en de hal van de metro, zoals dat ook in andere metrostations gedaan wordt naar de highlights aldaar.
Over de verkeerssituatie op dit stuk Schiedamseweg meer in de volgende paragraaf.
Samenvoegen Historisch Delfshaven en Mathenesserdijk

3 Het fysiek betrekken bij Historisch Delfshaven van de Mathenesserdijk door de vorming van een    stadserf.

Voorheen waren de Mathenesserdijk en de Havenstraat beiden onderdeel van een van de eerste grote waterwerken (13e eeuw) in Nederland: Schielands Hoge Zeedijk.
Bij de Aelbrechtskolk werd deze dijk bij het graven van de Schie doorsneden met een sluis, nu eigenlijk alleen nog maar zichtbaar in de naam van het café daarbovenop, t.w. café de Oude Sluis. Door achtereenvolgende ingrepen als de aanleg van de Schiedamseweg en Nieuwe Binnenweg, het graven van de Coolhaven en het aanleggen van de metro, is deze oude situatie niet meer te herkennen.
Eigenlijk maakt dit stukje Mathenesserdijk onlosmakelijk deel uit van Historisch Delfshaven, rondom de sluis is indertijd Delfshaven ontstaan. Ook dit is echter door al die ingrepen onzichtbaar geworden, vanaf de kolk zie je alleen maar een onoverzichtelijk verkeersknooppunt waar voetgangers, fietsers en automobilisten regelmatig de kluts kwijt zijn.
Dat is doodzonde want eigenlijk heeft de Schiedamseweg als verbindingsweg niet echt een functie. Er is alles voor te zeggen om het stuk Schiedamseweg vanaf de Lage Erfbrug tot aan de Spanjaardstraat opnieuw in te richten, maar dan als autoluwe straat, slechts voor bestemmingsverkeer. Een soort van woonerf c.q. stadserf, een voetgangers- en fietsersvoorrangsgebied. In de straatlayout kan dan de oude situatie, namelijk de aansluiting van de Mathenesserdijk op de Havenstraat, weer visueel gemaakt worden en wordt de aansluiting met de rest van Historisch Delfshaven een logische. De molenstomp de Graankorrel komt dan weer in beeld, mogelijk gaat de potentie van de Fabriek en de kleine bedrijfspandjes daartegenover omhoog.
De kop van de Schiedamseweg kenmerkt zich nu door zeer veel en zeer gevarieerde kleinschalige horeca met de nadruk op vele vormen van fastfood (niet voor niets is hier de Rotterdamse bijdrage aan de internationale keuken, de kapsalon uitgevonden). De horeca krijgt in een dergelijke situatie meer de ruimte (terrassen) en dit is mogelijk een uitdaging voor vormen van hoogwaardige horeca. Misschien wordt hiermee de exploitatie van het Prinsestheater ook weer aantrekkelijk.

4 Gerichte acquisitie van ambachtelijke bedrijven in Delfshaven

Wat voor soort bedrijfsleven willen we in Delfshaven? Hiervoor is al gezegd, door de bank genomen wil niemand “Amsterdamse” toestanden. We vormen een kleinschalig buurtje in een dynamische stedelijke omgeving en stellen zowel die kleinschaligheid van onze buurt als de dynamiek van onze omgeving op prijs. Als bovenstaande ideeën gerealiseerd worden zal de horeca zich met name concentreren rondom de stadserf Schiedamseweg/Havenstraat. In de rest van Historisch Delfshaven zit een meer kleinschalige horeca en een deel aan de Mathenesserdijk.

In Historisch Delfhaven woont een aanzienlijk aantal mensen met eigen bedrijfjes, ZZP‘ers en freelancers. Voor zover er panden leeg staan of leegkomen, verdient het naar onze mening aanbeveling hier vooral in te zetten op zichtbaar ambachtelijk bedrijfsleven. Dit behoeft zich niet te beperken tot de klassieke “oude ambachten”, het zou ook (eigenlijk graag zelfs) iets mogen zijn als 3D-printen, videotechniek, domotica etc.. Delfshaven heeft tenslotte in de geschiedenis altijd moeten mee vibreren met maatschappelijke ontwikkelingen.

5 Meer diversiteit in de horeca in en rondom Historisch Delfshaven

Over diversiteit in de horeca is onder het kopje fysiek betrekken van de Mathenesserdijk bij Historisch Delfshaven al iets over gezegd. De kop van de Schiedamseweg wordt een wandelpromenade. En daarmee mogelijk ook interessanter voor andere vormen van horeca. Ook voor het Prinsestheater biedt dit mogelijk een nieuw perspectief en kan het brugwachtershuisje ook een rol spelen.

6 Duidelijker en frequenter openingstijden van de bedrijven

Eigenlijk spreekt dit voor zich. Als onderdeel van een totaalpakket zoals hiervoor geschetst, zullen ondernemers zeker bereid moeten zijn om hierin hun verantwoordelijkheid te nemen.
En wie gaat dat betalen?

Die vraag is eigenlijk in deze fase nog niet zo relevant. In eerste instantie gaat het erom of we deze kant op willen, of er draagvlak is voor deze benadering. Zijn er aanmerkingen, zijn er aanvullingen, andere benaderingen? Dus nu gaat het om de vraag of alle neuzen dezelfde kant op staan.

Toch een opmerking over dit onderwerp: er worden straks miljoenen geïnvesteerd in Rotterdam-West, in Delfshaven. Investeringen van de overheid, projectontwikkelaars, bouwbedrijven en financieringsmaatschappijen. Investeringen die te zijner tijd zeker terug zullen vloeien naar de investeerders.
Is het dan teveel gevraagd als wij die investeerders vragen zorg te dragen voor de infrastructuur, en dan niet alleen voor de wegen en riolen maar ook voor een stuk educatie, cultuur en ontspanning in de directe omgeving?

Rotterdam Delfshaven, 9 februari 2018.
Genootschap Historisch Delfs Haven



Stichting Genootschap Historisch Delfs Haven
KvK: 69154589 
Postadres: Voorhaven 89, 3025 HE Rotterdam

         
VORIGE PAGINA  ||    TOP